Ngày 29/3 vừa qua, Nhà hát nhạc Vũ kịch Việt Nam đã công diễn vở ballet đương đại “Dó”, với sự kết hợp của ballet cổ điển và kĩ thuật, chất liệu văn hóa dân gian Việt Nam. Là dự án hợp tác giữa Thanh Production, Nhà hát Nhạc Vũ kịch Việt Nam, với sự đồng hành của phái đoàn Liên minh Châu Âu tại Việt Nam, do chính nghệ sĩ Việt Nam thực hiện. Trong bối cảnh triển khai Nghị quyết 80 với định hướng xây dựng công nghiệp văn hóa trở thành động lực phát triển mới, “Dó” cho thấy việc hoàn toàn có thể sáng tạo theo tư duy hiện đại, vận hành theo mô hình công nghiệp và hội nhập quốc tế. Điều đó cho thấy khi có môi trường và cơ chế phù hợp, văn hóa Việt Nam có thể vươn ra thế giới bằng chính nội lực của mình.

Ballet "Dó" hứa hẹn kiến tạo sản phẩm nghệ thuật có bản sắc và sức cạnh tranh quốc tế. Ảnh: BTC

Vở ballet “Dó” là sản phẩm kết hợp bởi hai yếu tố truyền thống văn hóa đầy cảm hứng: âm nhạc tổ khúc “Bốn mùa” của nhà soạn nhạc người Italia Antonio Vivaldi được chuyển thể phối khí đương đại và ngôn ngữ múa dân gian Việt Nam, cùng các chất liệu mang đậm tinh thần Việt như những chiếc nơm, chiếu hoa, quạt giấy đặt trong không gian ánh sáng chuyển động linh hoạt. Đáng lưu ý, “Dó” phiên bản 2026 được hoàn thiện hơn so với phiên bản năm 2024, có sự bảo trợ của Liên minh Châu Âu EU. Như vậy, “vở ballet đương đại “Dó” là sản phẩm hợp tác giữa trong và ngoài nước, các nghệ sĩ Việt Nam và tổ chức nước ngoài. Ông Julien Guerrier - Đại sứ EU tại Việt Nam cho rằng: “Dó” là ví dụ sinh động cho mối quan hệ tốt đẹp của mối quan hệ giữa Liên minh Châu Âu EU và Việt Nam. Không chỉ dừng lại ở mối quan hệ chiến lược về kinh tế, thương mại, đầu tư hay quan hệ chính trị mà còn là minh chứng sống động cho sự kết nối con người, truyền cảm hứng giữa các cộng đồng với nhau. Đó cũng là cách tìm ra những khía cạnh để hợp tác, thúc đẩy văn hóa, giao lưu giữa các khu vực.

Ông Julien Guerrier - Đại sứ Liên minh châu Âu tại Việt Nam, cho biết ông đặc biệt ấn tượng với Dó. Ảnh: BTC

Ông Julien Guerrier cho rằng: "EU không thể tự sản xuất vở “Dó” cũng như các nghệ sĩ Việt Nam cũng không thể tự làm nên tác phẩm nếu không có sự hợp tác. Chỉ có hợp tác chúng ta mới có thể tìm được nguồn cảm hứng với nhau trong sự sáng tạo, giao thoa. Văn hóa cũng không đứng yên mà đó là cách chúng ta tìm đến nhau với niềm cảm hứng mới mẻ để giới thiệu những tác phẩm hay, đẹp".

Để làm nên tác phẩm “Dó” lần này, ekip các nghệ sĩ, nhà sản xuất đã dành nhiều thời gian, tâm sức để xây dựng kịch bản và phác đồ cho mỹ thuật sân khấu, trang phục, đạo cụ.. với mong muốn vừa được kể câu chuyện Việt Nam thuần khiết, vừa là cơ hội thử nghiệm khi kết hợp chất dân gian trong kĩ thuật múa tay, chất liệu, đạo cụ Việt Nam trên nền âm nhạc cổ điển và kĩ thuật múa ballet phương Tây. Điều tiếc nuối là “Dó” chỉ có 1 đêm diễn duy nhất tại Nhà hát Hồ Gươm. Đạo diễn Trần Hương Na mong muốn tác phẩm cần có thêm thời gian quảng bá và mong muốn có thể nhận được sự hỗ trợ về cơ sở vật chất cũng như kinh phí tổ chức biểu diễn, chẳng hạn như hỗ trợ địa điểm, đặc biết với loại hình nghệ thuật hàn lâm như ballet. Còn trong buổi biểu diễn duy nhất tại Nhà hát Hồ Gươm thì ekip đã xác định “tất tay” cho lần công diễn này, dù biết nhiều khả năng không thể thu hồi vốn: "Nếu như tính lợi nhuận, tôi nghĩ rằng không có nhà sản xuất nào dám làm, đặc biệt với ballet, giao hưởng. Chúng tôi đã chuẩn bị tâm thế sẵn sàng, với nhân lực và nguồn lực để chuẩn bị cho việc công diễn “Dó”. Chúng tôi có lòng tự hào, tự tôn dân tộc. Toàn bộ ekip là người Việt Nam, toàn bộ nghệ sĩ ballet là người Việt Nam. Những chất liệu chúng tôi chọn để thể hiện và dựng vở ballet đương đại Dó rất Việt Nam".

Theo ông Phan Mạnh Đức, Giám đốc Nhà hát Nhạc Vũ kịch Việt Nam: Trong giai đoạn hiện nay việc hợp tác công tư đối với những đơn vị công lập là rất quan trọng, không riêng với đơn vị này. Mỗi đơn vị tư nhân hay công lập đều có thế mạnh riêng. Với Nhà hát nhạc vũ kịch Việt Nam có bề dày về nghệ thuật, kinh nghiệm biểu diễn ballet với những nghệ sĩ tài năng, có trình độ kĩ thuật. Còn đơn vị tư nhân lại có sự năng động trong tiếp cận thị trường, tổ chức sản xuất, kết nối khán giả. Điều này thực sự quan trọng để làm nên những tác phẩm nghệ thuật có ý nghĩa, đồng thời cũng là sản phẩm có giá trị đối thoại với bạn bè quốc tế, mang dấu ấn riêng của ballet Việt Nam, đóng góp thiết thực cho mục tiêu công nghiệp văn hóa:

Các diễn viên luyện tập cho vở ballet ‘Dó’, sẽ ra mắt công chúng vào ngày 29/3.

Ông Phan Mạnh Đức cho biết: "Việc hợp tác công tư là vô cùng cần thiết. Tuy nhiên chúng tôi cũng mong muốn có những chính sách cụ thể, hoàn thiện cơ chế đặc biệt về hợp tác sản xuất, về tài chính, khai thác sản phẩm như thế nào sau khi ra đời… Chúng tôi rất mong những dự án như thế này nếu chúng ta đồng bộ hóa thì trong tương lai sẽ có rất nhiều dự án giá trị gửi đến công chúng".

Việc sáng tạo và quảng bá, biểu diễn tác phẩm nghệ thuật nói chung luôn cần nhiều hơn nữa trợ lực từ cộng đồng, đặc biệt các doanh nghiệp, tổ chức tư nhân. Theo đó, mô hình quỹ tài trợ nhà nước hoặc xã hội hóa là cần thiết, góp phần đưa tác phẩm đến đông đảo công chúng, cổ vũ nghệ sĩ sáng tạo và tái tạo đầu tư cho tác phẩm.