ជិត ៣ សប្តាហ៍បន្ទាប់ពីជម្លោះបានផ្ទុះឡើង ភាគីដែលចូលរួមដោយផ្ទាល់ក្នុងជម្លោះ មិនទាន់បង្ហាញកាយវិកាផ្លូវការណាមួយ អំពីការបន្តការសន្ទនានៅឡើយទេ ទោះបីជានៅថ្នាក់តូចបំផុត ឬតាមរយៈការសម្របសម្រួលក៏ដោយ។

ផ្សែងហុយឡើងបន្ទាប់ពីការវាយប្រហារមួយនៅទីក្រុងតេអេរ៉ង់ ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ នាថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ក្នុងបរិបទនៃជម្លោះរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក អ៊ីស្រាអែល និងអ៊ីរ៉ង់។ (រូបថត៖ Majid Asgaripour/WANA តាមរយៈ REUTERS)

គ្មានភាគីណាមួយយល់ព្រមធ្វើសម្បទានឡើយ

នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថ្មីៗបំផុតទាក់ទងនឹងលទ្ធភាពបញ្ឈប់ជម្លោះដែលកំពុងរីករាលដាលនៅមជ្ឈិមបូព៌ាតាមរយៈផ្លូវការទូតនោះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ កាលពីថ្ងៃទី ១៥ ខែមីនា បានឲ្យដឹងថា អ៊ីរ៉ង់បានត្រៀមខ្លួនជាស្រេចសម្រាប់បទឈប់បាញ់មួយ ប៉ុន្តែសហរដ្ឋអាមេរិកមិនទាន់ចង់បានដូច្នេះនៅឡើយទេ។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ីរ៉ង់ លោក អាបាស អារ៉ាជី បានបដិសេធព័ត៌មាននេះភ្លាមមួយរំពិច ដោយបញ្ជាក់ថា អ៊ីរ៉ង់មិនយកចិត្តទុកដាក់ដល់ការសន្ទនាជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកនៅពេលនេះទេ។

ការពិតនេះកំពុងបង្កឲ្យមានបញ្ហាប្រឈមគួរឲ្យកត់សម្គាល់ចំពោះកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងផ្នែកការទូតទាំងអស់ មិនត្រឹមតែដើម្បីបន្ថយជម្លោះរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក-អ៊ីស្រាអែលជាមួយអ៊ីរ៉ង់ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងដើម្បីបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹងរវាងអ៊ីរ៉ង់ និងប្រទេសជិតខាងក្នុងតំបន់ ដែលកំពុងត្រូវបានទាញចូលកាន់តែជ្រៅទៅក្នុងជម្លោះទៀតផង។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសកាតា លោក Majed Al-Ansari បានឲ្យដឹងថា៖

“ទាក់ទងនឹងការសម្របសម្រួល នាពេលនេះ ទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់សុទ្ធតែបញ្ជាក់ថា គ្មានសកម្មភាពសម្របសម្រួលណាមួយទេ។ យើងក៏មិនកត់សម្គាល់ព័ត៌មានផ្លូវការណាមួយឡើយ ហើយក៏មិនដឹងថា តើមានសកម្មភាពសម្របសម្រួលផ្លូវការណាមួយដែលកំពុងដំណើរការដែរឬអត់”។

យោងតាមលោក Torbjorn Soltvedt ប្រធានអ្នកវិភាគមជ្ឈិមបូព៌ានៅក្រុមហ៊ុនប្រឹក្សាយោបល់ហានិភ័យសកល Verisk Maplecroft (អង់គ្លេស) ការទូតជាមួយអ៊ីរ៉ង់ធ្លាប់ជា “ខែល” ដែលបានជួយបណ្ដាប្រទេសនៅឈូងសមុទ្រពែក្ស ជៀសវាងជម្លោះ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះ “ខែល” នោះបានខូចហើយ ដូច្នេះការចាប់ផ្តើមការសន្ទនាឡើងវិញគឺពិបាកខ្លាំងណាស់ សូម្បីតែចំពោះការសម្របសម្រួលក៏ដោយ។ ដោយចែករំលែកទស្សនៈស្រដៀងគ្នានេះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសទួរគី លោក Hakan Fidan ក៏បានចាត់ទុកផងដែរថា បរិបទដែលជម្លោះរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក-អ៊ីស្រាអែល និងអ៊ីរ៉ង់ បានផ្ទុះឡើង ខណៈពេលដែលភាគីទាំងពីរកំពុងស្ថិតក្នុងដំណើរការចរចានោះ បានបណ្ដាលឱ្យចេតនាការទូតនៅពេលនេះ ប្រឈមមុខនឹងការមន្ទិលសង្ស័យជាច្រើន។

“ជារៀងរាល់ពីរទៅបីថ្ងៃម្តង ខ្ញុំតែងតែនិយាយជាមួយមេដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់ ហើយខ្ញុំសង្កេតឃើញថា ពួកគេ (ភាគីអ៊ីរ៉ង់) មានអារម្មណ៍ថាត្រូវគេក្បត់ ពីព្រោះនេះជាលើកទីពីរហើយដែលពួកគេត្រូវបានវាយប្រហារ ខណៈពេលកំពុងស្ថិតនៅក្នុងដំណើរការចរចា។ ដូច្នេះ ខ្ញុំគិតថា ពួកគេមិនមានហេតុផលណាមួយដើម្បីលើកឡើងជាសាធារណៈអំពីការចរចានៅពេលនេះទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំគិតថា ពួកគេក៏បើកចំហចំពោះបណ្តាញការទូតសម្ងាត់ណាមួយដែរ ហើយនោះគឺជារឿងដែលគួរតែធ្វើ”។

នាវាដឹកប្រេងកំពុងធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ឈូងសមុទ្រពែក្ស ជិតច្រកសមុទ្រហ័រមូស នាថ្ងៃទី១១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦។ (រូបថត៖ REUTERS/Stringer)

ការទូតនៅតែជាដំណោះស្រាយ

ការវិវឌ្ឍដ៏ស្មុគស្មាញនៅក្នុងជម្លោះ ជាពិសេសស្ថានការណ៍កកស្ទះជុំវិញច្រកសមុទ្រយុទ្ធសាស្ត្រ Hormuz ធ្វើឱ្យកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងការទូត ជួបប្រទះនឹងបញ្ហាប្រឈមកាន់តែច្រើន។ យោងតាមអ្នកសង្កេតការណ៍ អាទិភាពបន្ទាន់របស់រដ្ឋបាលសហរដ្ឋអាមេរិកគឺបើកច្រកសមុទ្រ Hormuz ឡើងវិញ ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យនាវាដឹកប្រេងពីឈូងសមុទ្រពែក្ស ធ្វើចរាចរណ៍ធម្មតាវិញ។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃកន្លងមក បានអំពាវនាវឱ្យប្រទេសជាច្រើន (បារាំង ជប៉ុន ចក្រភពអង់គ្លេស អាល្លឺម៉ង់ ចិន។ល។) ចូលរួមក្នុងផែនការប្រើនាវាចម្បាំងដើម្បីអមដំណើរនាវាដឹកប្រេង និងនាវាពាណិជ្ជកម្មឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Hormuz ប៉ុន្តែប្រទេសភាគច្រើនទាំងនេះបានបដិសេធ ដោយសារព្រួយបារម្ភ នឹងត្រូវបានទាញចូលទៅក្នុងជម្លោះកាន់តែជ្រៅ។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសទួរគីនាថ្ងៃទី ១២ ខែមីនា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាល្លឺម៉ង់ លោក Johann Wadephul បានចាត់ទុកថា ការបើកច្រកសមុទ្រ Hormuz ឡើងវិញ ពិតជាកិច្ចការចាំបាច់ ហើយគួរតែធ្វើក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ ប៉ុន្តែមិនមែនតាមរយៈមធ្យោបាយយោធានោះទេ។

“រូបខ្ញុំផ្ទាល់ជឿថា ដំណោះស្រាយដែលអាចទុកចិត្តបាន និងប្រកបដោយចីរភាពអាចសម្រេចបានតែតាមរយៈការទូតប៉ុណ្ណោះ។ នោះក៏ជាមូលហេតុដែលខ្ញុំជឿថាយើងត្រូវប្រមូលផ្តុំផលប្រយោជន៍រួមនៅក្នុងតំបន់ឈូងសមុទ្រពែក្ស និងពីប្រទេសជិតខាងផ្សេងទៀត ដើម្បីគិតគូររួមគ្នាអំពីរបៀបស្វែងរកផ្លូវចេញពីជម្លោះបច្ចុប្បន្ន”។

ចក្រភពអង់គ្លេស ជាប្រទេសតែមួយគត់រហូតមកដល់ពេលនេះ ដែលបាននិយាយថា គេកំពុង “ពិចារណា” បញ្ជូនកងកម្លាំងទៅកាន់ច្រកសមុទ្រ Hormuz តាមការអំពាវនាវរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ ទោះបីជាទំនងត្រឹមតែចូលរួមការបោសសម្អាតនិងដោះមីនប៉ុណ្ណោះ ក៏បានបញ្ជាក់ថា ត្រូវផ្ដល់អាទិភាពដល់ដំណោះស្រាយការទូតរយៈពេលវែង។ រដ្ឋមន្ត្រីថាមពលអង់គ្លេស លោក Ed Miliband បានមានប្រសាសន៍ថា៖

“ការបើកច្រកសមុទ្រ Hormuz ឡើងវិញបម្រើផលប្រយោជន៍របស់គ្រប់ភាគីទាំងអស់។ ប៉ុន្តែខ្ញុំក៏ចាត់ទុកថា យើងត្រូវបន្ថយកំដៅវិបត្តិនាបច្ចុប្បន្ន ពីព្រោះវិធីល្អបំផុត និងគួរឱ្យជឿជាក់បំផុត ដើម្បីបើកច្រកសមុទ្រ Hormuz ឡើងវិញគឺត្រូវបញ្ចប់ជម្លោះបច្ចុប្បន្ន។ នេះក៏ជាប្រការដែលយើងកំពុងខិតខំប្រឹងប្រែងអនុវត្តន៍ជាមួយដៃគូនានាផងដែរ”។

ទាក់ទងនឹងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងផ្នែកការទូតដែលទាក់ទងនឹងបញ្ហាធំៗជាច្រើនទៀតនៅលើពិភពលោក ជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ាក៏ចាប់ផ្តើមបង្កឡើងផលវិបាកផងដែរ។ នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានថ្លែងថា លោកបានស្នើសុំឱ្យប្រទេសចិនពន្យារពេលរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលជាមួយប្រធានរដ្ឋចិនលោក ស៊ី ជីនពីង ប្រហែលមួយខែ ដោយហេតុផលថា លោកត្រូវប្រតិបត្តិសកម្មភាពដោយផ្ទាល់ទាក់ទងនឹងជម្លោះនៅអ៊ីរ៉ង់៕