Bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng cho đồng bào Khmer

Dân tộc Khmer là 1 trong số 54 dân tộc Việt Nam. Người Khmer là dân tộc thiểu số sinh sống chủ yếu ở vùng đồng bằng sông Cửu Long. Chính phủ Việt Nam nhất quán tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của các dân tộc, trong đó có dân tộc Khmer.

Việt Nam hiện có khoảng 1,5 triệu người dân tộc Khmer đang sinh sống tại các tỉnh, thành phố: Cần Thơ, An Giang, Vĩnh Long, Đồng Tháp… Phật giáo Nam Tông có vai trò và vị trí quan trọng trong đời sống, tâm linh của người Khmer.

Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo được Quốc hội Việt Nam thông qua ngày 18 tháng 11 năm 2016 và có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2018. Qua đó, đảm bảo các hoạt động tín ngưỡng của đồng bào các tôn giáo, trong đó có đồng bào Khmer, diễn ra trong khuôn khổ pháp luật và đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của đồng bào.

Công tác đào tạo, bồi dưỡng và phát triển đội ngũ chức sắc Phật giáo Nam Tông Khmer đã được Nhà nước và Giáo hội Phật giáo Việt Nam quan tâm, tạo điều kiện. Nhiều chư tăng Phật giáo Nam Tông Khmer đã và đang du học chương trình Tiến sĩ, Thạc sĩ chuyên ngành Phật học tại nước ngoài, như: Ấn Độ, Sri Lanka, Thái Lan, Campuchia, Myanmar. Học viện Phật giáo Nam Tông Khmer được thành lập ngày 14 tháng 9 năm 2006 tại thành phố Cần Thơ, là 1 trong 4 Học viện trực thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam, đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo cử nhân Phật học cho chư tăng Khmer, góp phần nâng cao trình độ tăng sinh, sư sãi ở các chùa Khmer khu vực đồng bằng sông Cửu Long.

Bên cạnh đó, chính quyền các địa phương có đông đồng bào Khmer sinh sống luôn phát huy tốt vai trò của những người có uy tín trong cộng đồng. Nhiều vị sư sãi, phật tử Phật giáo Nam Tông Khmer đã tham gia đại biểu Hội đồng nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp. Chị Néang Sâm Bô, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Ô Lâm, tỉnh An Giang, cho biết:

Xã Ô Lâm có đông đồng bào dân tộc Khmer. Về tín ngưỡng tôn giáo, xã quan tâm đảm bảo, tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng của đồng bào ở trên địa bàn. Hằng năm, chính quyền địa phương tạo điều kiện để bà con tổ chức các lễ hội cũng như các hoạt động sinh hoạt tôn giáo. Xã tạo điều kiện cho các chùa tổ chức các nghi lễ tôn giáo hằng năm, hướng dẫn các cơ sở tín ngưỡng tôn giáo hoạt động trong khuôn khổ pháp luật.

Đồng bào dân tộc Khmer có nền văn hóa đa dạng và phong phú, được lưu giữ qua nhiều thế hệ, và lễ hội là một trong những nét văn hóa đặc sắc, tạo nên văn hóa đặc trưng của người Khmer Nam Bộ. Nhiều lễ hội liên quan đến tôn giáo, tín ngưỡng, như: Sene Dolta (Lễ Cúng ông bà, là một trong ba lễ hội lớn nhất của đồng bào Khmer, diễn ra trong ba ngày từ 29 tháng 8 đến mùng 1 tháng 9 âm lịch với nhiều nghi lễ tại các chùa); Chôl Chnăm Thmây (Tết cổ truyền của người Khmer, vào giữa tháng 4 dương lịch hằng năm); Lễ Ok Om bok (vào rằm tháng 10 âm lịch hằng năm nhằm tưởng nhớ và tạ ơn Mặt Trăng, vốn được người Khmer coi như một vị thần vận hành mùa màng). Những lễ hội này thu hút rất đông đồng bào đến dự.

Trong đời sống tinh thần của người Khmer, chùa luôn có vị trí rất quan trọng. Hằng năm, Trung ương và các địa phương hỗ trợ kinh phí để trùng tu, sửa chữa các chùa Phật giáo Nam Tông Khmer, nhất là các chùa trong vùng đồng bào khó khăn. Nhờ vậy, đa số các chùa Phật giáo Nam Tông Khmer đều được tu bổ khang trang, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của đồng bào. Ông Chau Nho, người dân tộc Khmer ở tỉnh An Giang, cho biết:

“Đi chùa mong được sức khỏe mạnh khỏe, bình an, làm ăn phát đạt, mùa màng tươi tốt, cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Bà con đoàn kết với nhau. Đi chùa được xem múa chằn, nghe nhạc Ngũ âm, dù kê, bà con rất vui, phấn khởi.”

Công tác an sinh xã hội cho đồng bào, phật tử cũng được Nhà nước đặc biệt quan tâm. Hòa thượng Chau Sơn Hy, trụ trì chùa Sà Lôn, Phó Ban trị sự Phật giáo Việt Nam tỉnh An Giang, cho biết:

“Chính sách của Nhà nước chăm lo an sinh xã hội cho bà con. Hiện nay, trong xây dựng nông thôn mới, khoảng cách nông thôn với thành thị đã bớt chênh lệch. Nông thôn trước phải dùng nước giếng đi gánh nước ở xa, bây giờ được Nhà nước hỗ trợ nước sạch tới tận nhà. Đường điện thắp sáng. Bệnh viện, trường học khang trang. Đời sống của người dân ở thành thị và nông thôn gần như nhau".

Phật giáo Nam Tông Khmer là tổ chức Phật giáo nằm trong sự thống nhất của Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Vì vậy, Phật giáo Nam Tông Khmer cũng đồng hành với dân tộc, góp phần xây dựng đất nước thanh bình, thịnh vượng. Sự quan tâm của Nhà nước là minh chứng sống động về việc đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng, đời sống, tinh thần, an sinh xã hội cho đồng bào Khmer.