ชนกลุ่มน้อยเผ่าในจังหวัดเดียนเบียนยังคงอาศัยอยู่ในบ้านยกพื้น

เมื่อมีเวลาว่าง บุตรหลานทำการบ้านเสร็จหรือในช่วงหยุดสุดสัปดาห์ นาง หว่างถิเฝือง สตรีชนกลุ่มน้อยเผ่าไทในแขวงเดียนเบียนฟู จังหวัดเดียนเบียนจะสอนการร้องเพลงของชนเผ่าไทให้แก่ลูกหลาน จากการได้ตั้งถิ่นฐานอาศัยอยู่ในผืนแผ่นดินนี้มาหลายศตวรรษ ชนเผ่าไทที่นี่ยังคงสามารถอนุรักษ์เอกลักษณ์วัฒนธรรมเฉพาะของตนได้เป็นอย่างดีและหนึ่งในนั้นคือประเพณี “ตั๋งเก๋า” หรือการมวยผมของสตรีเผ่าไทดำ ซึ่งเป็นวัฒนธรรมดั้งเดิมที่แสดงถึงชีวิตทางจิตใจและความงามของสตรีชนเผ่าไท นาง หว่างถิเฝือง กล่าวว่า

“ตามประเพณีของสตรีไทดำ เมื่อแต่งงานแล้วจะต้องมวยผม แต่ถ้าสามีเสียชีวิต จะมวยผมไปทางขวา และถ้าแต่งงานใหม่ จะมวยผมไปทางซ้าย”

“ตั๋งเก๋า” เป็นวัฒนธรรมดั้งเดิมที่แสดงถึงชีวิตทางจิตใจและความงามของสตรีชนเผ่าไท

เพื่ออนุรักษ์เอกลักษณ์วัฒนธรรมของชนกลุ่มน้อยเผ่าตน นาง เฝืองและสตรีสูงวัยหลายคนในหมู่บ้านมักจะเล่าเรื่องราวของบรรพบุรุษชนเผ่าไทที่บุกเบิกตั้งถิ่นฐานในหมู่บ้านและสืบสานขนบธรรมเนียมประเพณี เช่น บทเพลงพื้นเมืองและการฟ้อนรำให้แก่คนรุ่นใหม่เพื่อให้พวกเขาอนุรักษ์ต่อไป จากเรื่องราวที่เรียบง่ายเหล่านี้เอง นาง ห่อเฝืองหว่าย อาศัยอยู่ในแขวงเดียนเบียนฟูได้แต่งผลงานวรรณกรรมจำนวนมากเกี่ยวกับวัฒนธรรมประเพณีของชนกลุ่มน้อยเผ่าไท โดยเฉพาะบทกวีที่กล่าวถึงขนบธรรมเนียมและวิถีชีวิตของชาวไท เธอบอกว่า

“บทกวีจะมีอารมณ์ความรู้สึกก็ต่อเมื่อมันกำเนิดจากความรักต่อบ้านเกิด ต่อประเทศและระหว่างผู้คน ฉันจะไม่หยุดเขียนเพื่อมีส่วนร่วมอนุรักษ์ประเพณีอันงดงามของชนเผ่าตนให้คงอยู่ต่อไปและสืบทอดให้แก่คนรุ่นหลัง”

สตรีชนกลุ่มน้อยเผ่าห่าหญี่ในจังหวัดเดียนเบียน

ในขณะเดียวกัน สตรีชนเผ่าเย้าในจังหวัดเดียนเบียน แม้ว่าจะไม่สวมใส่ชุดประจำเผ่าในชีวิตประจำวัน แต่การตัดเย็บและทำชุดพื้นเมืองก็ยังคงได้รับการสืบสานอย่างสม่ำเสมอและมักถูกนำมาสวมใส่ในกิจกรรมทางวัฒนธรรมต่างๆ ของชุมชน นางสาว จ๋าวถิตอน ชนกลุ่มน้อยเผ่าเย้าในหมู่บ้านเด่เตา (Đề Tâu) ตำบลซ้างแหญ่ (Sáng Nhè) จังหวัดเดียนเบียนกล่าวว่า ด้วยความอดทนและความพิถีพิถันในการถ่ายทอดจากบรรดาคุณย่า คุณแม่ ประกอบกับความตั้งใจเรียนรู้ของคนรุ่นใหม่ ทำให้สตรีชนกลุ่มน้อยเผ่าเย้าในเด่เตาหลายคนมีความชำนาญในการปักเย็บ สามารถสร้างสรรค์ลวดลายและทำชุดพื้นเมืองที่เป็นเอกลักษณ์ของตนเองได้

“ตั้งแต่ยังเป็นเด็ก หนูก็รักขนบธรรมเนียมประเพณีของชนเผ่าตัวเองมาก ตอนเด็ก ๆ เห็นคุณย่าและคุณแม่ปักผ้าก็รู้สึกชอบมาก แม้จะยังเล็กแต่ก็อยากเรียนการปัก จึงได้รับการสอนจากคุณย่าและคุณแม่ จนถึงตอนนี้หนูสามารถทำชุดประจำเผ่าของตัวเองได้แล้ว หากใครยังไม่รู้และอยากเรียน หนูก็ยินดีสอนให้”

การฟ้อนรำเป็นส่วนหนึ่งที่ขาดมิได้ในชีวิตทางจิตใจของชนกลุ่มน้อยเผ่า

ปัจจุบันนี้ ในเขตชุมชนต่าง ๆ ของจังหวัดเดียนเบียนต่างมีการจัดตั้งคณะนักแสดงศิลปะพื้นบ้านหรือสโมสรเต้นรำพื้นเมือง โดยเฉพาะที่สโมสรเต้นรำและกีฬาตำบลนาซาง (Na Sang) จังหวัดเดียนเบียน บรรดาคุณย่าและคุณแม่มักจะมารวมตัวกันที่หอวัฒนธรรมเพื่อฝึกซ้อมและเต้นรำอยู่เสมอ นาง หลู่ถิอวาน สมาชิกคนหนึ่งกล่าวว่า

“พวกเราต้องอนุรักษ์เอกลักษณ์ของชนเผ่าตนให้ได้ พยายามไม่ปล่อยให้สูญหายไป ถึงแม้สังคมจะทันสมัยแค่ไหนก็ตาม วัฒนธรรมพื้นบ้านของเรามีทั้งการร้องเพลง การฟ้อนรำและการฟ้อนงอบ เป็นต้น”

เอกลักษณ์วัฒนธรรมของแต่ละชนกลุ่มน้อยได้สร้างความงดงามให้กับหมู่บ้าน ท้องถิ่นและประเทศ ในกระบวนการอนุรักษ์และสืบสานเอกลักษณ์วัฒนธรรมนั้น สตรีของจังหวัดเดียนเบียนได้มีส่วนร่วมในการอนุรักษ์มรดกวัฒนธรรมของชนเผ่าตนให้คงอยู่ตลอดกาล.