ศิลปะวัฒนธรรมผ้าทอพื้นเมืองของชนเผ่าเอเดที่จังหวัดดั๊กลัก

การออกลวดลายบนผ้าทอนั้นจะขึ้นอยู่กับชุดแต่งกายที่ใช้ในโอกาสต่างๆ และชุดของผู้ชายจะมีความแตกต่างกับลายผ้าตัดชุดของผู้หญิง ชุดที่สวมใส่ในชีวิตประจำวันก็มีรูปแบบที่แตกต่างจากที่ชุดที่ใช้สำหรับวันงานสำคัญและลวดลายบนเสื้อผ้าก็ยังสะท้อนถึงความมั่งคั่งและอำนาจของผู้สวมใส่อีกด้วย คุณ H Yar Kbuôr ช่างทอผ้าอาวุโสที่หมู่บ้าน Ktla ตำบล Drai Sap อำเภอ Krông Ana จังหวัดดั๊กลักเผยว่า ชาวเอเดมีเทคนิคพิเศษที่เรียกว่า Kteh ในการทอลวดลายบนชุดแต่งกาย โดยสมัยก่อนมีแต่คนที่มีฐานะดีถึงจะใส่ชุดที่ใช้เทคนิคการทอนี้ ซึ่งเป็นการใช้ด้ายสีและลูกปัดหรือเมล็ดบอบอมาประกอบในการทอเพื่อสร้างแถบลายชิดขอบชายเสื้อ กระโปรงหรือผ้าเตี่ยว ซึ่งคุณ H Yam Bkrông หัวหน้าสหกรณ์ผ้าพื้นเมือง Tơng Bông ของหมู่บ้าน Tơng Jú ตำบล Ea Kao นครบวนมาถวดเผยว่า ชาวเอเดมักจะนำภาพธรรมชาติมาทำเป็นลวดลายของผ้าเช่นรูปของนกหรือเต่า รูปดอกไม้ต้นไม้ป่า หรือสิ่งของเครื่องใช้ในครัวเรือนเช่นครกตำข้าว บ้านไม้ยกพื้น เป็นต้น แม้ปัจจุบันจากการพัฒนาของเทคโนโลยีได้มีการนำด้ายอุตสาหกรรมมาใช้ทอผ้าแต่สีสันและลวดลายต่างๆก็ยังออกแบบตามประเพณีดั้งเดิม และยังมีการใช้ความคิดสร้างสรรค์ใหม่ในการผสมด้ายสีเพื่อให้ได้ลวดลายที่เป็นเอกลักษณ์และผืนผ้าที่มีสีสันสวยงามมากขึ้น“ลายผ้าพื้นเมืองของชนเผ่าเอเดจะไม่มีแบบฉบับในหนังสือหากเป็นการออกแบบตามความคิดสร้างสรรค์ของผู้ทอผ้า ลายบนเสื้อของผู้ชายและเสื้อของผู้หญิงจะแตกต่างกัน โดยมีลายมังกร ลายเต่า ส่วนบนกระโปรง มีลายอุด กิ่งไผ่ไขว้สลับกัน ลายเกลียว เป็นต้น ดังนั้นเมื่อเราต้องการสร้างลวดลายที่ใหญ่ขึ้น เรายังอาศัยจากแบบลายโบราณและมีการเพิ่มเติมใหม่ ด้วยการเพิ่มจำนวนเส้นด้าย เช่นการทอลายภาพแจกัน คน หรือบ้านเรือน”